Khi người bệnh cáu gắt

Cáu gắt trong quãng dưỡng thường không nhắm vào bạn, dù nó rơi trúng bạn. Biết điều đó không làm nó hết đau, nhưng làm nó dễ chịu hơn.

Vì sao người đang dưỡng bệnh hay cáu

• Vì mệt
• Vì mất tự chủ
• Vì phải nhờ vả những việc trước đây tự làm được
• Ba thứ đó cộng lại thì ai cũng khó ở
• Mục thứ ba là phần nặng nhất

Phải nhờ người khác làm những việc riêng tư nhất là thứ bào mòn nhanh hơn cả cơn đau.

Cáu đó có nhắm vào tôi không

• Thường là không
• Dù nó rơi trúng bạn
• Vì bạn là người ở gần nhất
• Người ở xa thì không bao giờ hứng
• Mục thứ ba là lý do bạn hứng nhiều nhất

Người chăm chính luôn là người nhận nhiều nhất, và đó không phải là một đánh giá về bạn.

Tôi nên làm gì lúc đó

• Ra khỏi phòng một lát nếu được
• Trả lời lúc đang nóng thì cả hai cùng hối
• Quay lại khi đã nguội
• Không cần nói gì thêm về chuyện vừa rồi
• Mục thứ tư là điều nên nhớ

Phần lớn những cơn như vậy không cần được mổ xẻ lại. Nhắc lại chỉ làm nó thành chuyện lớn.

Khi nào thì cáu gắt là điều đáng báo

• Khi nó khác hẳn tính cũ
• Khi nó tăng dần
• Khi đi kèm lẫn lộn
• Nói với nơi theo dõi, đừng tự luận
• Mục thứ ba là dấu hiệu đáng chú ý nhất

Thay đổi tính nết đi kèm lẫn lộn là chuyện phải báo ngay, không phải chuyện chờ tái khám.

Về chuyện đừng giữ lại để tính sổ

• Đừng ghi nhớ từng câu để nói lại sau
• Sổ đó chỉ nặng thêm chứ không giải quyết gì
• Bỏ qua từng cơn một
• Nếu có vấn đề thật thì nói vào lúc cả hai đang yên
• Mục thứ tư là thời điểm nói đúng

Điều cần nói vẫn nói được, chỉ là không nói vào đúng lúc đang cáu.

Về chuyện bạn cũng được cáu

• Người chăm mệt thì cũng cáu
• Đó không phải là bạn đang thất bại
• Biết trước thì bạn nhận ra nó sớm hơn
• Nhận ra sớm thì lui ra được
• Mục thứ ba là điều có ích nhất

Người chăm nào cũng có lúc cáu. Điều khác nhau chỉ là có kịp nhận ra hay không.

Về chuyện cơn cáu hay tới vào giờ nhất định

• Ghi lại mấy lần thì thấy giờ lặp lại
• Thường là lúc đói, lúc mệt nhất, hoặc tối muộn
• Biết giờ thì tránh đặt việc khó vào đó
• Tránh được thì đỡ hẳn một nửa
• Mục thứ ba là cách dùng thông tin đó

Sắp việc quanh những giờ khó là cách rẻ nhất, và nó không cần ai phải cố gắng thêm.

Về chuyện không xin lỗi thay cho họ

• Đừng thay mặt họ xin lỗi người khác
• Cũng đừng bắt họ xin lỗi bạn
• Điều đó biến một cơn mệt thành một món nợ
• Để nó qua là xong
• Mục thứ ba là hậu quả

Một cơn cáu bị biến thành món nợ thì nó còn lại lâu hơn nhiều so với chính cơn cáu đó.

Về chuyện có người thứ ba để nói

• Cần một người ngoài để kể
• Không phải để tố ai
• Mà để bạn không mang một mình
• Người đó không nên là chính người bệnh
• Mục thứ tư là điều quan trọng

Kể chuyện mệt cho chính người đang bệnh nghe là đặt thêm một gánh lên người đang yếu nhất.

Về chuyện nói trước với cả nhà về chuyện này

• Nói trước rằng giai đoạn này hay có cáu gắt
• Để con cháu không nghĩ là mình bị ghét
• Biết trước thì ai cũng đỡ tổn thương
• Một câu ngắn trước cửa là đủ
• Mục thứ hai là phần dễ bị quên

Trẻ con trong nhà hứng những cơn đó mà không có ai giải thích là chỗ để lại vết lâu nhất.

Về chuyện phân biệt cáu với đau

• Có khi cái bật ra thành cáu thật ra là đau
• Hỏi một câu về chỗ đau trước khi kết luận
• Người đang đau hay không nói thẳng là mình đau
• Nhất là người quen chịu đựng
• Mục thứ ba là chỗ hay bỏ sót

Cơn cáu tự nhiên nặng lên là thứ đáng hỏi lại, vì phần đau ở dưới nó thì nói được với nơi theo dõi.

Ba câu hỏi cho bất cứ ngày dưỡng bệnh nào

• Hôm nay tôi làm lại được việc gì
• Việc nào hôm qua làm được mà hôm nay thì không
• Tôi đã ăn và ngủ ra sao
• Bài này thêm: hôm nay có giờ nào khó hơn hẳn không

Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.

Khỏi bệnh và khoẻ lại là hai mốc khác nhau

• Hết đợt bệnh là một mốc, trở lại bình thường là mốc khác
• Khoảng giữa hai mốc có khi dài hơn cả đợt bệnh
• Gần như không ai dặn bạn về khoảng đó
• Nên người ta tưởng mình đang có vấn đề
• Mục thứ ba là lý do cả site này tồn tại

Biết trước rằng có một quãng như vậy là thứ đổi được nhiều nhất trong cả giai đoạn này.

Gọi lại cho nơi theo dõi bạn, đừng chờ lịch hẹn, nếu

• Sốt trở lại, hoặc bạn thấy nặng lên thay vì nhẹ dần
• Ăn uống không được, hoặc nôn kéo dài
• Khó thở, đau ngực, hoặc sưng đau một bên chân
• Bạn thấy lẫn lộn hơn, hoặc ngủ li bì khác thường
• Hoặc bạn thấy khác hẳn so với hôm qua

Năm điều này lặp lại ở mọi bài, và không điều nào cần chờ tới ngày hẹn.

Câu hỏi thường gặp