Chỗ làm cần biết bạn kham được bao nhiêu, không cần biết bạn bị bệnh gì. Ranh giới đó là của bạn.
Tôi có phải kể bệnh gì không
- Chỗ làm cần biết bạn kham được bao nhiêu
- Không cần biết chẩn đoán
- Ranh giới đó là của bạn
- Phần giấy tờ thì đi theo đường riêng của nó
- Mục thứ ba là điều nhiều người không biết
Người ta hay kể hết vì nghĩ phải kể. Phần lớn trường hợp thì không cần.
Vậy nên nói gì
- Nói việc nào bạn làm được
- Nói việc nào chưa
- Nói khoảng thời gian bạn cần được sắp xếp khác đi
- Ba điều đó là thứ chỗ làm dùng được
- Mục thứ ba là phần hay bị quên
Nói rõ đây là chuyện tạm thời giúp người sắp việc yên tâm hơn nhiều so với một lời chung chung.
Nên nói với ai
- Với người trực tiếp sắp việc cho bạn
- Giấy tờ thì theo hướng dẫn của chỗ làm
- Hỏi chỗ làm về quy trình của họ
- Mỗi nơi một kiểu, đừng suy từ nơi khác
- Mục thứ ba là việc nên làm đầu tiên
Quy định và cách làm khác nhau giữa các nơi. Hỏi thẳng nơi bạn làm là cách duy nhất chắc chắn.
Có nên nói với đồng nghiệp không
- Tuỳ bạn
- Nói đủ để họ không hiểu nhầm là được
- Không cần kể chi tiết
- Một câu ngắn thường là đủ
- Mục thứ hai là mục đích thật
Điều cần tránh là để người ta tự đoán. Một câu ngắn chặn được mọi phiên bản tự đoán.
Về chuyện chuẩn bị trước những gì sẽ nói
- Viết sẵn vài câu trước khi gặp
- Để không nói nhiều hơn ý định
- Lúc đối diện thì dễ kể lan man
- Có câu sẵn thì giữ được ranh giới
- Mục thứ ba là lý do phải chuẩn bị
Ranh giới rất dễ trôi trong một cuộc nói chuyện thân tình. Viết trước là cách giữ nó.
Về chuyện đề nghị cụ thể thay vì than
- Nói rõ bạn đề nghị sắp xếp thế nào
- Đề nghị cụ thể thì dễ được đồng ý
- Than chung chung thì không ai biết làm gì
- Chuẩn bị sẵn một hai phương án
- Mục thứ ba là chỗ hay hỏng
Người nghe muốn giúp cũng cần biết giúp cái gì. Đưa sẵn phương án là cách nhanh nhất.
Về chuyện xác nhận lại bằng chữ
- Nói miệng xong thì gửi lại một tin nhắn tóm tắt
- Để hai bên nhớ giống nhau
- Không phải vì đề phòng ai
- Mà vì người ta quên
- Mục thứ tư là lý do thật
Người sắp việc cho bạn cũng đang giữ nhiều thứ trong đầu. Một dòng tóm tắt là giúp họ.
Về chuyện hẹn một lần xem lại
- Hẹn trước một mốc để xem lại cách sắp xếp
- Có mốc thì không ai phải mở lời lần nữa
- Nới ra hay giữ nguyên đều bàn ở mốc đó
- Đỡ ngại cho cả hai phía
- Mục thứ hai là cái lợi chính
Phần khó nhất là mở lời lần thứ hai. Hẹn sẵn một mốc thì không còn phần khó đó.
Về chuyện đừng hứa quá mức
- Đừng hứa sẽ làm đủ như trước ngay
- Hứa ít rồi làm hơn thì tốt hơn
- Hứa nhiều rồi hụt thì mất tin
- Và bạn tự ép mình vào chỗ khó
- Mục thứ ba là hậu quả
Lời hứa quá tay lúc mới quay lại là thứ đuổi theo bạn suốt những tuần sau đó.
Về chuyện giữ cho mình một đường lui
- Nói trước rằng có thể cần điều chỉnh
- Nói lúc đầu thì nó là dự liệu
- Nói lúc đã hụt thì nó là xin xỏ
- Một câu ngắn lúc đầu là đủ
- Mục thứ ba là khác biệt lớn
Cùng một lời, nói trước thì là chuyên nghiệp, nói sau thì thành ra bị động.
Về chuyện chọn đúng lúc để nói
- Xin một buổi riêng thay vì nói giữa lúc bận
- Nói lúc người ta đang vội thì không ai nghe kỹ
- Một cuộc gặp ngắn có hẹn trước là đủ
- Và nó cho thấy bạn coi chuyện này nghiêm túc
- Mục thứ hai là lý do đừng nói vội
Cùng một nội dung, nói vào lúc có thì giờ thì được sắp xếp, nói vào lúc vội thì được cho qua.
Ba câu hỏi cho bất cứ ngày dưỡng bệnh nào
- Hôm nay tôi làm lại được việc gì
- Việc nào hôm qua làm được mà hôm nay thì không
- Tôi đã ăn và ngủ ra sao
- Bài này thêm: tôi đã nói rõ mức mình kham được chưa
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Khỏi bệnh và khoẻ lại là hai mốc khác nhau
- Hết đợt bệnh là một mốc, trở lại bình thường là mốc khác
- Khoảng giữa hai mốc có khi dài hơn cả đợt bệnh
- Gần như không ai dặn bạn về khoảng đó
- Nên người ta tưởng mình đang có vấn đề
- Mục thứ ba là lý do cả site này tồn tại
Biết trước rằng có một quãng như vậy là thứ đổi được nhiều nhất trong cả giai đoạn này.
Gọi lại cho nơi theo dõi bạn, đừng chờ lịch hẹn, nếu
- Sốt trở lại, hoặc bạn thấy nặng lên thay vì nhẹ dần
- Ăn uống không được, hoặc nôn kéo dài
- Khó thở, đau ngực, hoặc sưng đau một bên chân
- Bạn thấy lẫn lộn hơn, hoặc ngủ li bì khác thường
- Hoặc bạn thấy khác hẳn so với hôm qua
Năm điều này lặp lại ở mọi bài, và không điều nào cần chờ tới ngày hẹn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có phải kể bệnh gì không?
Chỗ làm cần biết bạn kham được bao nhiêu, không cần biết chẩn đoán. Ranh giới đó là của bạn.
Vậy nên nói gì?
Nói việc nào bạn làm được, việc nào chưa, và khoảng thời gian bạn cần được sắp xếp khác đi.
Nên nói với ai?
Với người trực tiếp sắp việc cho bạn. Còn giấy tờ thì theo hướng dẫn của chỗ làm.
Có nên nói với đồng nghiệp không?
Tuỳ bạn. Nói đủ để họ không hiểu nhầm là được, không cần kể chi tiết.